1950-1996 | Assen: Het wagenpark van De Vries.

Het wagenpark van De Vries-Assen zou in een aantal perioden ingedeeld kunnen worden.

Het begon met een paar omgebouwde Amerikaanse auto's aangevuld met een Austin K2Y van het Nederlandse Rode Kruis. Deze periode eindigde met een Caduillac Fleetwood uit 1959.

Daarna volgden een viertal Ford Transits als goekopere alternatieven voor de Amerikaanse auto's.

Vervolgens diende zich een periode aan van tweedehands ziekenauto's, waaronder Merdessen-Benz.

De volgende periode kenmerkte zich door de eigen import van weer Amerikaanse ambulances op Dodge-, GMC- en Chevrolet-chassis en Volvo-ambulances uit Zweden.


Chevrolet GK DeLuxe uit 1949 met een carrosserie van Compaan & De Boer uit Assen voor Garage De Vries eveneens uit Assen. (Bron: Collectie Martin de Vrij, Assen)

Chevrolet GK DeLuxe uit 1949 met een carrosserie van Compaan & De Boer uit Assen voor Garage De Vries eveneens uit Assen. (Bron: Collectie Martin de Vrij, Assen)

 

De eerste ziekenwagens van ziekenvervoerder De Vries

Gerrit de Vries liet in 1950 een Chevrolet GK DeLuxe uit 1949 bij De Boer & Co opbouwen als ziekenwagen en begon daarmee zijn ziekenvervoeractiviteiten De Chevrolet was een schadeauto geweest en kreeg in 1952 -toen de provinciale nummerbewijzen werden omgezet in landelijke- het kenteken TG-32-25, heeft zijn leven als ziekenwagen voortgezet bij Wanningen in Dwingelo (foto 1). In het najaar van 1951 kreeg Gerrit de Austin K2Y van het Nederlandse Rode Kruis afdeling Assen in eigendom (foto 2). In 1955 werd door Compaan & Poepe uit Assen een Ford type 79B CustomSedan met kenteken SP-83-42 voor De Vries tot ziekenwagen opgebouwd (foto 3). Deze ziekenwagen heeft zijn dagen uitsluitend bij De Vries gesleten en is uiteindelijk gesloopt. In 1960 is door Boer & Struik nog een gebruikte personenauto van het merk Plymouth omgebouwd tot ziekenwagen. Deze ombouw heeft een jaar geduurd. De auto heeft vermoedelijk niet lang bij De Vries dienst gedaan (foto?).

 

De Cadillacs Fleetwood

In 1959 kochten De Vries en De Vrij uit Leeuwarden drie vrijwel nieuwe Cadillacs en lieten deze door Smit in Joure ombouwen tot ziekenwagens (foto 4). Het 1959-model kwam bij De Vries (kenteken: AD-59-57) en de beide 1960-modellen gingen naar de stal van De Vrij (kenteken: BT-62-46 en DT-29-56) (foto 5). Het waren door hun grootte en rijke voorkomen al bijzondere wagens, maar ze hadden ook nog zogenaamde bergramen, waardoor de patiënt niet alleen meer licht kreeg, maar ook tijdens de rit naar buiten kon kijken. Eén van de Cadillacs van De Vrij heeft de tand des tijds overleefd en werd tot zijn overlijden in juli 2007 in uitmuntende staat gekoesterd door Martin de Vrij (foto 6). Deze auto is nu eigendom van UMCG Ambulancezorg. Na het tijdperk van de Amerikaanse ziekenwagens moest teruggegrepen worden op goedkopere automobielen en deed de Ford Transit in 1966 zijn intrede. Er zijn er tenminste vier geweest (foto 7).

 

Martin de Vrij begon te handelen in gebruikte ziekenauto's

In dezelfde periode begon met name Martin de Vrij -de schoonzoon van Gerrit de Vries- ziekenwagens op te kopen en motorisch en qua carrosserie weer geschikt te maken voor eigen gebruik of voor de verkoop. Zo verschenen van 1968 tot 1973 een viertal Mercedes-Benz W122 met carrosserieën van de Gebroeders Visser uit Leeuwarden(met de kentekens 57-35-RR (foto 8), 93-79-SH en 43-61-Z?) en één  van Binz uit Lorch (Duitsland) (kenteken 89-70-HJ) in de vloot (foto 9). Na deze Mercedessen-Benz kwam de eerste Chevrolet. Dirk de Grooth -van het gelijknamige ziekenvervoerbedrijf uit Winschoten- had zijn licht opgestoken in de Verenigde Staten. Hij liet twee Chevrolets C10 uit 1974 (kenteken 74-DG-74 (foto 10) en 74-DG-75) overkomen en door Berwi (Carrosseriebedrijf Van Bergen Winschoten) uit Winschoten verder uitrusten en inrichten. De eerste van deze ziekenwagens is later overgedragen aan de Koninklijke Nederlandse Motorrijders Vereniging (KNMV). De tweede is kapot geschoten bij de gijzeling van drie jonge Molukkers in het Provinciehuis in Assen in 1978.

 

Eigen import van Wayne-ambulances

Nieuwsgierig gemaakt door de Amerikaansse Chevrolets van De Grooth en ongetwijfeld aangemoedigd door de invoering van de Wet Ambulancevervoer in 1971 met een eisenbesluit in 1976 en een inventarisbesluit in 1978 sloot De Vries-Assen in 1976 een overeenkomst met Wayne (Ohio, USA) voor de exclusieve rechten voor het importeren van zeer volledig uitgeruste Wayne-ambulances. Er werd een keuze gemaakt uit twee modellen met een V8-motor, te weten de Dodge Medicruiser en de Chevrolet Vanguard. Intussen waren door inruil twee Dodges B200 Tradesman uit 1975 in het bedrijf gekomen. Beide ziekenwagens werden voornamelijk ingezet bij de bekende TT-motorraces, die ieder jaar op de laatste zaterdag van juni bij Assen plaatsvinden. De Dodge met kenteken 56-GF-46 had een opbouw van de Gebroeders Visser uit Leeuwarden (foto 11); de andere Dodge met kenteken 08-GK-53 had een opbouw van Carrosseriebedrijf Akkermans uit Oud-Gastel en had bij de G.G. & G.D. van Amsterdam gediend (foto 12). Zij waren in die jaren op de markt gebracht door Autobedrijf ten Hoeve uit Den Haag. Eén van de eerste door De Vries ingevoerde Dodges met een Wayne-opbouw (foto 13) kreeg in 1977 het kenteken 64-RE-70 en ging later ook naar de KNMV. Intussen was van Garage Beugeling uit Emmen een Opel Admiral met een opbouw van Miesen uit Bonn (Duitsland) met kenteken 29-JM-03 wegens schade ingeruild, hersteld en daarna ook voornamelijk voor de TT ingezet (foto 14).

 

Wheeled Coach ambulances na Wayne

Met de komst van een nieuwe generatie Amerikaanse ambulances op Van-chassis werd met de import van Wayne-ambulances een nieuw tijdperk ingezet. Voor ambulancebedrijf De Vries was nu het tijdperk van tweedehands ziekenwagens definitief verleden tijd, alhoewel in 1990 nog twee ambulances van het merk Mercedes-Benz W124 met een Miesen-carrosserie werden hersteld, waarvan er één naar Reinders in Roden ging en één uiteindelijk bij de RAV Drenthe terechtkwam. Na enkele jaren werd het importeurschap van Wayne (Wayne staakte de bouw van ambulances en concentreerde zich op bussen en andere speciale voertuigen en ging in 1992 failliet) echter al ingeruild voor dat van Wheeled Coach (Orlando, USA), dat tot op de dag van vandaag wordt voorgezet, maar nu in handen van Hoogstaal Dutch Swiss Handel International B.V. (Brink International B.V., Staphorst) is overgegaan. In 1978 kwam de eerste Wheeled Coach-ambulance bij het ambulancebedrijf van De Vries. Het was een type II, dat ook wel Vannguard werd genoemd en grote overeenkomsten met de body en daklijn had van de laatste Wayne Vanguard-ambulances. Het was een GMC (General Motors Corporation) Van met het kenteken 27-UP-55, die later langdurig bij de ENKA (AKZO) in Emmen heeft gediend als bedrijfsambulance (foto 15). GMC was de zwaardere uitvoering van de Chebrolet ChevyVan. Intussen was als een vreemde eend in de bijt een eerste Volvo 245 -nadat De Vries in 1970 het Volvo-dealerschap had verkregen- zonder verhoogd dak met kenteken 53-RT-52 uit 1977 ingezet als ambulance bij de TT in Assen (foto 16). In 1979 volgde nog een laatste, nieuwe Dodge met kenteken DR-75-RL met een Wheeled Coach-opbouw (foto 17). Daarna verschenen nog datzelfde jaar twee GMC Vans met de kentekens FF-71-RZ en FL-94-BR (foto 18 en 19).

 

De Vries-Assen importeert ook Volvo-ambulances

Toen Volvo met eigen ambulances op het 245-chassis op de markt kwam, zette De Vries in 1981 (kenteken HD-18-GP) en 1982 (kenteken JG-?) twee exemplaren in voor het buitenlandvervoer voor onder andere de ANWB-Alarmcentrale (foto 20). Later in 1996 werden voor dit vervoer nog meerdere Volvo's 260 ingezet, waarvan het kenteken allemaal begon met NV-JH- (foto 21).

GMC heette inmiddels toch weer Chevrolet en de eerste Chevrolet ChevyVans met een V8 dieselmotor van Wheeled Coach kwamen vanaf 1981 (1981: kenteken GR-22-TT en 1984: kenteken LK-93-FP) (foto 22) in het bedrijf. Om aan een vermoede vraag in de markt van een Europese auto met een Amerikaanse uitrusting te voldoen werd bij wijze van proef een Mercedes-Benz 300-serie ‘Bremer' (type?) door Wheeled Coach uitgerust en ingericht (foto 23). De ambulance stond twee jaar in de showroom en ging uiteindelijk naar Verenigd Ziekenvervoer Amsterdam (VZA) of naar Libanon. De reeks ChevyVans met meestal een V8 dieselmotor werd vervolgens voortgezet tot 1995 (zie overzicht).

 

 

 

De Wheeled Coach-ambulances van het De Vries-Assen van 1978 tot 1995.

 

Chevrolet             ChevyVan               78            27-UP-55

Wayne Vanguard carrosserie; vanaf 24 juli 1981 langdurig (tot 2000?) AKZO Emmen

 

Dodge                   B200                    79            DR-75-RL

 

GMC                       ChevyVan V8       79            FF-71-RZ

 

GMC                       ChevyVan V8       79            FL-94-BR

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      81            GR-22-TT

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      84            LK-93-FP

wagen 22

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      84            LP-21-HB

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      85            NJ-04-YB

wagen 23

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      85            NX-86-HZ

wagen 24 | total loss na ongeval > bij gladheid tegen boom op de Witterstraat in Assen

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      85            NX-94-DN               

wagen 25

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      87            RT-16-JT

wagen 26

 

?Chevrolet           ChevyVan             87            RX-94-DN               

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      87            SK-75-XZ

wagen 22

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      88            TT-90-GN

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      88            TX-13-DB

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      89            XV-58-FV

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      89            XV-73-FV

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      90            YR-33-VS

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      92            DV-GT-17

 

Chevrolet             ChevyVan             92            DV-GT-18               

In 1997 naar de Vrij, Kollum; afgevoerd 1998

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      92            DX-FS-31

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      93            VV-69-BY

met bedrijfswagenkenteken; na schade naar de Vries International

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      92            FP-ZL-38

wagen 902; in 1998 te koop bij de Vries Ambulance

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      92            FP-ZL-39

wagen 903; Total loss afgevoerd na ongeval in Groningen op 9 augustus 1992

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      92            FP-ZL-40

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      92            FP-ZL-41

wagen 901

               

Chevrolet             ChevyVan V8D      92            FR-JN-41

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      93            GV-FJ-02

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      93            GX-BZ-48

wagen 955

 

Chevrolet             ChevyVan             93            GX-HH-85

wagen 954?

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      93            GX-HH-86               

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      93            GX-HH-88               

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      93            GY-FJ-02

? de Vries, Assen

 

Chevrolet             ChevyVan V8D      95            LN-RH-49

? de Vries, Assen

 

RAV-Drenthe gaat over op Mercedes-Benz

De reeks ChevyVans werd in 1996 onderbroken, toen het Ambulancebedrijf De Vries van naam veranderde in RAV Drenthe met weliswaar nog steeds een De Vrij (William de Vrij, de oudste zoon van Martin de Vrij) aan het roer. Daarna werden drie Mercedessen-Benz 312D aan het wagenpark toegevoegd. De Mercedes uit 1996 met het kenteken PX-BL-81 had ooit een aanrijding met een ree bij Assen-Zuid. De andere twee Mercedessen kwamen in 1998 met de kentekens SV-GF-05 en SV-GF-17. De laatste werd op 21 maart 1999 door een personenauto, die op een kruising in de weg Stadskanaal naar Gasselte door rood reed, in de flank gegrepen, waarna hij op zijn zij ging.

In 1992 werden aan het wagenpark ook nog twee Volkswagens toegevoegd. Een Volkswagen Passat (kenteken FL-LB-86) voor de medische assistentie bij de TT-Assen en een Volkswagen Golf (kenteken FR-FF-16) als dienst- en piketauto.

 

Oproep:

Indien u naar aanleiding van deze tekst aanvullingen of verbeteringen ter beschikking hebt, nodigen wij u van harte uit deze bij de projectleider (zie colofon) te melden.

Auteur: Hans Waldeck; versie: 2008 07 21